Άγιος Λεόντιος ο μάρτυρας εξ Αιγίνης

Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο, η Αίγινα δέχθηκε συχνά επιθέσεις από αραβικές επιδρομές. Αυτές άρχισαν τον 7ο αιώνα, εντάθηκαν τον 9ο και μετέτρεψαν το Αιγαίο σε πεδίο λεηλασίας. Μέσα σε αυτό το ταραγμένο περιβάλλον έζησε ο Άγιος Λεόντιος. Ήταν ασκητής και κληρικός και η ζωή του αποκαλύπτει τις δυσκολίες και την ακλόνητη πίστη των νησιωτών.
Ο Λεόντιος καταγόταν από την Αίγινα. Αφιέρωσε τη ζωή του στην πνευματική άσκηση και τη χριστιανική διδασκαλία. Οι δραστηριότητές του χρονολογούνται από τον 9ο ή τον 10ο αιώνα. Εκείνη την εποχή οι αραβικές επιδρομές ήταν συχνές. Οι κάτοικοι των νησιών κινδύνευαν συνεχώς με αιχμαλωσία και βίαιο εξισλαμισμό. Ο Λεόντιος, ως κληρικός, ενίσχυε το ηθικό των πιστών σε πείσμα των κινδύνων.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι Άραβες πειρατές αιχμαλώτισαν τον Λεόντιο κατά τη διάρκεια μιας επιδρομής στην Αίγινα. Τον ανάγκασαν να απαρνηθεί τον χριστιανισμό και να ασπαστεί το Ισλάμ. Ο Λεόντιος αρνήθηκε, παραμένοντας ακλόνητος στις πεποιθήσεις του. Η άρνησή του οδήγησε σε βασανιστήρια, τα οποία υπέμεινε με γενναιότητα. Τον αποκεφάλισαν και το σώμα του ρίχτηκε στη θάλασσα. Οι επιδρομείς ήθελαν να εξαφανίσουν κάθε ίχνος του.
Αλλά η μνήμη του δεν χάθηκε. Η παράδοση λέει ότι ψαράδες βρήκαν το κεφάλι του στα ανοιχτά της Αίγινας. Το γεγονός ερμηνεύτηκε ως θαύμα, ένδειξη της αγιότητάς του. Το εύρημα αυτό ενίσχυσε τη λατρεία του και καθιέρωσε τον Λεόντιο ως τοπικό άγιο και προστάτη του νησιού. Η θυσία του Λεόντιου είναι χαρακτηριστική της αντίστασης των χριστιανών στις αραβικές επιδρομές.

Οι παραδόσεις για τον Άγιο Λεόντιο αναφέρουν κυρίως την ανακάλυψη της κεφαλής του μετά το μαρτύριό του. Ψαράδες, ενώ ψάρευαν στα ανοικτά των ακτών της Αίγινας, είδαν ένα λαμπρό φως να αναδύεται από τη θάλασσα. Πλησιάζοντας, ανακάλυψαν το κεφάλι του Αγίου, το οποίο έλαμπε. Αυτό θεωρήθηκε θεϊκό σημάδι και οδήγησε στη συλλογή των λειψάνων του και στον ενταφιασμό τους με τιμές. Άλλες παραδόσεις μιλούν για θεραπείες ασθενών που επικαλέστηκαν το όνομά του, ιδίως εκείνων που υπέφεραν από ναυτία ή κινδύνευαν στη θάλασσα.

Κάθε χρόνο, στις 18 Ιουνίου, πραγματοποιείται στην Αίγινα πανηγυρική Θεία Λειτουργία στη μνήμη του Αγίου Λεοντίου. Ο εορτασμός είναι άμεσα συνδεδεμένος με τη θάλασσα και έχει ιδιαίτερο χαρακτήρα. Μετά τη Θεία Λειτουργία, η εικόνα του Αγίου συχνά μεταφέρεται στο λιμάνι ή σε παραθαλάσσια εκκλησία. Εκεί, οι ιερείς ευλογούν τα νερά. Οι ψαράδες και οι ναυτικοί ρίχνουν λουλούδια στη θάλασσα, τιμώντας τον προστάτη τους άγιο και ζητώντας την ευλογία του για ασφαλή ταξίδια και καλές ψαριές. Παλαιότερα, οι ψαράδες συνήθιζαν να ανάβουν κεριά στις ψαρόβαρκες τους και να ψάλλουν ύμνους στον άγιο πριν ξεκινήσουν για ψάρεμα. Ακόμη και σήμερα, πολλοί κάτοικοι της Αίγινας φέρουν το όνομα Λεόντιος ή Λεοντία, δείχνοντας σεβασμό και διατηρώντας ζωντανή την παράδοση.